استعلام :
نظر به اینکه در ایستگاه¬های ایست و بازرسی و یا سایر ماموریت¬های ناجا بعضا مشاهده می-شود که راننده خودروهای تحت تعقیب یا حامل افراد متواری مشروبات الکلی مواد مخدر سلاح و مهمات اموال مسروقه و.. توجهی به ایست مأمورین نداشته و مبادرت به فرار می¬نمایند سوالاتی به شرح زیر مطرح است لذا خواهشمند است دستور فرمایید نظریه مشورتی آن مرجع را در خصوص سوالات مطروحه صادر و نتیجه را به این معاونت اعلام نمایند.
1-آیا می¬تواند برای جلوگیری از فرار مشارالیهم از سیخک و یا ریختن میخ¬های سه گوش در سطح جاده استفاده نمود؟
2-چنانچه در نتیجه اقدام مزبور خساراتی به بار آید آیا مأمورین مقصر شناخته می¬شوند و یا اینکه بر اساس قاعده اقدام راننده مقصر و مسئول است؟
3-تکلیف جبران خسارت احتمالی به آن دسته از رانندگانی که درحال عبور بوده وبر اثر ریخته شدن میخ¬های سه گوش و یا برخورد با سیخک خسارت می¬بینند چیست./
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
1- مستفاد از اصول 22 و 47 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اصلاحی 1368 و مواد 44 و 61 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و بند یک و هشت ماده واحده احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب 1383 کشف و تعقیب جرایم و اقداماتی نظیر متوقف نمودن خودروها و بازرسی آنها باید مبتنی بر رعایت قوانین و مطابق ترتیبات و قواعدی باشد که در قانون آمده است و با رعایت حقوق افراد جامعه صورت پذیرد، ولذا اقدامات مذکور در استعلام (استفاده از سیخک و یا ریختن میخهای سه گوش در سطح جاده)که موجب ورود خسارت به اشخاص میگردد و در قوانین و مقررات استفاده از آنها تجویز نشده است، برای جلوگیری از فرار متهمان و یا دستگیری ایشان فاقد توجیه قانونی است. بدیهی است که موارد دفاع مشروع منصرف از فرض استعلام است.
2 و 3- با توجه به آنچه که در بند یک پاسخ گفته شد و با عنایت به ماده یک قانون مسوولیت مدنی مصوب 1339، مأمورین مربوطه به لحاظ نقض قوانین و مقررات مسوول پرداخت خسارات وارده خواهند بود و همچنین حسب مورد نیز مسوولیت کیفری خواهند داشت./
