مسئوليت عاقله به پرداخت ديه، ناشي از قانون و يك حكم تكليفي است، نه ناشي از جرم يا مسئوليت جزايي؛ بنابراين مجوزي براي جلب و بازداشت عاقله قانوناً وجود ندارد. اگر عاقله متمكن باشد، ميتوان ديه را از اموال وي استيفاء نمود؛ در غير اين صورت طبق ماده 470 قانون مجازات اسلامي، ديه توسط مرتكب و در صورت عدم تمكن، از بيتالمال پرداخت ميشود. ضمناً عدم تمكن عاقله بايد در دادگاه صادركننده حكم مربوطه به اثبات برسد و قاضي اجراي احكام مطابق تصميم دادگاه عمل نمايد. ماده 85 قانون آئين دادرسي كيفري 1392 نيز مؤيد اين نظر است.