استعلام :
با توجه به اینکه طرح هر گونه دعاوی مربوط به شرکتهای تجاری حسب مورد بر عهده اعضای هیأت مدیره یا مدیر عامل می باشد سؤال: اگر پس از طرح دعوی مدت ماموریت آنها منقضی گردد آیا مطابق مفاد ماده 105 قانون آئین دادرسی مدنی می توان تا تعیین اعضای هیأت مدیره و مدیر عامل جدید قرار توقیف دادرسی را صادر کرد یا موضوع مشمول ماده 136 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت است؟آیا مطابق مقررات ماده 136 قانون مارالذکر اختیارات مدیرانی که مدت مأموریت آنها منقضی گردیده است مشمول طرح دعاوی در محاکم نیز می گردد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً: با توجه به مقررات مواد 109 و136 قانون تجارت(لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347) پس از انقضای مدت مأموریت مدیران شرکت سهامی که حداکثر دو سال تعیین شده است، مدیران شرکت سهامی تا زمان انتخاب مدیران جدید کماکان مسئول امور شرکت و اداره آن خواهند بود و در صورتی که مطابق اساسنامه شرکت مدیران مذکور اختیار دفاع یا طرح دعوی را درمراجع قضائی داشته باشند، دفاع یا اقامه دعوی از طرف آنان در محاکم بلامانع است. ثانیاً: باتوجه به مقررات ماده 124 لایحه قانون تجارت، مدیر عامل از طرف هیأت مدیره با تعیین حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه معرفی میگردد و چنانچه مدیر عامل عضو هیأت مدیره نیز باشد، دوره مدیریت عاملی او از مدت عضویت او در هیأت مدیره بیشتر نخواهد بود. با توجه به جمله اخیر و عنایت به تبصره ذیل این ماده، مدیر عامل تا وقتی عزل نشده و یا مدت تصدی او در سمت مدیر عامل پایان نیافته است، در حدود اختیاراتی که طبق ماده 125 به او تفویض شده، نماینده شرکت محسوب و از طرف شرکت امضاء مینماید و چون طبق ماده 128 لایحه قانون تجارت، صرفاً نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل با ارسال نسخه ای از صورتجلسه هیأت مدیره جهت انتشار آگهی در روزنامه رسمی فرستاده میشود و مدت تصدی مدیر عامل ذکر نمیشود، لذا تا وقتی مدیر عامل از سمت خود عزل نشده و یا مدتی که از طرف هیأت مدیره تعیین گردیده پایان نیافته باشد، صرف انقضای دو سال موضوع ماده 128 قانون یاد شده موجب سلب سمت مدیر عامل نخواهد بود و او میتواند به نام شرکت دفاع یا طرح دعوی نماید. بنابراین در فرض سوال، اعمال مفاد ماده 105 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی منتفی است.
ثالثاً: مقررات مذکور در خصوص انواع شرکتهای تجاری نیز تسری دارد.
