ماده 56 قانون مجازات اسلامی 1392، نظام نیمه آزادی را تعریف نموده و توضیح داده است و در مقام بیان چگونگی استفاده از این نهاد نیست؛ به شرحی که در ماده 57 قانون مزبور آمده است در حبس های درجه پنج تا هفت، دادگاه صادر کننده حکم قطعی می تواند با حصول شرایط مقرر در این ماده محکوم را با رضایت خود او تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد. اختیار دادگاه در این زمینه محدود به مرحله اجراء نیست بلکه مقارن صدور حکم قطعی هم می تواند اجرای حکم را تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد تبصره 2 ماده 513 قانون آیین دادرسی کیفری1392 نیز با توجه به عبارت «بجز مواردی که در قانون یا در حکم دادگاه تصریح شده است»، مؤید این امر است. ضمناً در قسمت آخر ماده 57 قانون مجازات اسلامی 1392 تصریح شده "همچنین محکوم می تواند در طول دوره تحمل مجازات در صورت دارا بودن شرایط قانون ، صدور حکم نیمه آزادی را تقاضا کند و دادگاه موظف به رسیدگی است" که خود دلالت بر این نظر دارد.