اولاً: نظر به اطلاق واژه جلسات در ماده 303 قانون آیین دادرسی در امور مدنی، حضور خوانده در هر کدام از جلسات دادگاه، اعم از این که برای اجرای قرار کارشناسی، قرار معاینه محل و یا برای رسیدگی به هر امر دیگری باشد، موجب میشود رأی دادگاه حضوری به شمار آید.
ثانیاً: اعتراض به نظر کارشناسی یکی از مصادیق دفاع است؛ بنابراین، در صورت اعتراض خوانده به نظریه کارشناسی و صرفنظر از تصمیم دادگاه نسبت به اعتراض، رأی صادر شده حضوری خواهد بود. لکن مجرد درخواستهایی مانند اخذ تصویر از اوراق پرونده و امثال آن که حاوی هیچگونه پاسخی به دعوا نیست، دفاع تلقی نمیشود. با این حال، اگر درخواست تصویر از اوراق پرونده با اجابت دادگاه مواجه شده و خوانده با اخذ تصویر اوراق، از جلسه دادگاه برای رسیدگی به پرونده مطلع شود، از باب ابلاغ واقعی، رأی دادگاه حضوری خواهد بود./